Wereldwijd zijn er meer dan 100 miljoen American Footballfans. 91.6 Miljoen daarvan bekeken op 7 februari 2021 de 55e editie van de Super Bowl. De beste twee teams van het seizoen strijden voor de titel van “World Champion”. En toch lijkt de interesse en populariteit van de sport nog steeds erg laag in ons land waar juist veel sporten een draagvlak hebben. Uit dit onderzoek blijkt dat een enkel antwoord deze vraag niet kan dekken.

De huidige situatie in Nederland

Superbowl 55
Voordat we op zoek kunnen gaan naar de reden dat het American Football op dit moment niet aanslaat in Nederland, gaan we eerst bekijken wat de huidige situatie is. In ons land zijn de uitzendrechten van het American Football exclusief voor ESPN, voorheen was dat Fox Sports. Dit betekent dat ESPN de enige zender is die in ons land het American Football met Nederlands commentaar uitzendt. Als we naar de kijkcijfers van de 55e Super Bowl kijken wordt het probleem eigenlijk al pijnlijk duidelijk. Er keken die nacht meer mensen het optreden van The Weeknd tijdens de rust, dan dat er mensen naar de wedstrijd zelf keken.

 


De cijfers van Stichting Kijkonderzoek die in dit onderzoek gebruikt zijn betreffen het aantal kijkers dat langer dan 1 minuut naar het programma keken.

 

Kijkcijfers
Het American Football is objectief gezien juist zeer interessant om uit te zenden. In het reguliere seizoen worden wedstrijden gespeeld van vrijdag tot en met dinsdag. Wedstrijden vallen hierdoor minder samen, en kijkers kunnen dus gedurende vijf achtereenvolgende dagen kijken naar de sport. Uit cijfers van Stichting Kijkonderzoek (SKO) blijkt echter dat de sport ronduit slecht bekeken wordt in Nederland. In de laatste twee speelrondes trokken volgens SKO de uitzendingen van de Amerikaanse National Football League (NFL) in totaal 185.000 kijkers naar ESPN. Echter was dit totaal verspreid over 18 wedstrijden wat resulteert in een gemiddelde van 10.277 kijkers per wedstrijd.

 

Omdat botte cijfers soms lastig zijn om te doorgronden zullen we het in vergelijking zetten: bij het damesvoetbal trok Zwolle tegen Twente op 16 januari met een enkele wedstrijd méér kijkers (200.000) dan de NFL met achttien wedstrijden. Belangrijk om hierbij op te merken is dat deze wedstrijd bij ESPN te zien was, net zoals de NFL wedstrijden.

 

Naast dat het gemiddelde aantal kijkers van de sport dus erg laag ligt, valt het ook op dat veel fans toch niet bereid zijn om hun slaap deels op te offeren voor de sport. Wedstrijden die overdag gespeeld worden in Nederland worden beduidend vaker bekeken dan de affiches in de nacht. Sommige van deze uitzendingen werden zelfs helemaal niet bekeken.
In de afgelopen twee speelrondes waren er twee wedstrijden die gemiddeld meer dan 30.000 kijkers trokken. Dit waren beide wedstrijden die rond zeven uur Nederlandse tijd begonnen. 

 

In de onderstaande grafiek is duidelijk te zien dat het American Football op ESPN niet goed bekeken wordt. In de grafiek zijn gemiddelde kijkcijfers opgenomen van elke ESPN uitzending die een wedstrijd dan wel programma rond de NFL betrof.

 

 

Enquête
De cijfers van Stichting Kijkonderzoek die hierboven aangehaald worden laten slechts zien in hoeverre mensen de sport live bekijken. Echter is het tegenwoordig ook mogelijk om je favoriete sport te volgen via sociale media. Zo hebben alle clubs in de NFL een instagrampagina. Daarnaast worden ook Youtube, Twitter, Instagram en zelfs Tiktok gebruikt om supporters bij de club te betrekken. Om deze manieren van betrokkenheid in kaart te brengen is een enquête verspreid. Om u niet nog verder in ruwe cijfers onder te dompelen zijn in de onderstaande infographic de resultaten te zien.

 

 

American Football in Nederland
In tegenstelling tot wat een aantal geënquêteerden dacht heeft ons land wel degelijk haar eigen American Football Bond (AFBN), en dus ook American Footballclubs. De bond telt grofweg 1600 leden die verspreid zijn over 22 clubs die aangesloten zijn bij de bond.  

Alle 22 clubs aangesloten bij de AFBN. AFBN.nl

Waarom wordt American Football niet goed bekeken in Nederland?

Uit cijfers blijkt dus dat American Football niet goed bekeken wordt in Nederland. Om erachter te komen wat nou precies de reden hiervoor is, zijn wij in gesprek gegaan met verschillende experts om hun mening over het onderwerp te horen. Hieruit zijn een aantal redenen gekomen waarom American Football niet goed bekeken wordt in Nederland.

 

Kennis

Mart Smeets, Nederlands journalist en sportcommentator bij Ziggo Sport, geeft aan dat er niet genoeg animo is voor een sport als American Football. “Het aantal mensen dat American Football speelt in Nederland is bar weinig”. Volgens een door de AFBN gedane telling in 2020 stonden 1552 actieve American Football spelers die geregistreerd bij een club, een daling van 226 leden vergeleken met 2019.

 

Uit de afgenomen enquête blijkt dat de kennis van Nederlanders over American Football niet geweldig is. 4,3% Van de respondenten kende de gehele sport nog niet. En van alle respondenten volgen maar 11,3% het actuele nieuws rondom American Football en de NFL.

 

Volgens Smeets heeft de gewelddadige toon van de sport een negatieve invloed op de populariteit in Nederland. “De Amerikanen zijn van nature een stuk gewelddadiger dan Nederlanders. Zij vinden het hierdoor niet interessant.”

Ronald Buys, commentator bij ESPN voor de NFL en algemeen directeur van de Amsterdam Crusaders, vertelt dat de gewelddadigheid geen probleem kan zijn voor American Football in Nederland: “Laat iemand eens een video zien van ‘the greatest NFL hits off al time’ (waar de beste tackles in een compilatie gezien kunnen worden) en reken maar dat mensen er vol enthousiasme naar zitten te kijken. Kijk maar naar het stijgende succes van UFC en kickboksen in Nederland.”

 

 

Toegankelijkheid

Een ander groot probleem is dat er geen toegankelijkheid is tot American Football en de NFL. “Het probleem met de cultuur rondom professionele sport in Nederland is dat het hoofddoel van het publiek is om zoveel mogelijk geluid te produceren. Er wordt constant gezocht naar entertainment”, zegt Buys. Het hoge decibel wat de fans en de muziek produceren zorgt ervoor dat de kijkers niet meer over de sport zelf kunnen praten, wat er precies gebeurt en wat nou de volgende tactische zet is. Buys vertelt: ”Als je kijkt naar het commentaar van bijvoorbeeld een voetbalcommentator dan is het vrij basaal. Je krijgt soms een stukje geschiedenis over een team of speler maar een professioneel tactisch perspectief krijg je niet. Dit is wel nodig bij American Football.” Volgens Buys moet het spel begrijpelijk en toegankelijk gemaakt worden door middel van goed commentaar. “Het is een hele tactische sport die vrij moeilijk te begrijpen is voor een leek. Het moet behapbaar worden gemaakt door commentatoren.”

 

Tijdstip van de wedstrijden

Iets wat de populariteit ook niet bevorderd, is het tijdstip waarop NFL-wedstrijden worden uitgezonden. Kijkend naar de cijfers die het SKO heeft uitgebracht, beginnen live-wedstrijden vaak rond elf uur ‘s avonds of twee uur ‘s nachts. Dit heeft natuurlijk te maken met het tijdsverschil tussen de Verenigde Staten en Nederland. Om twee uiterste te pakken; wanneer een wedstrijd om 14.00 begint in Los Angeles, is deze om 23.00 te zien in Amsterdam. De Super Bowl wordt in 2022 gespeeld in het SoFi Stadium in Los Angeles, en zal beginnen om half zeven ‘s avonds. In Amsterdam zal hij daarom pas om half vier ‘s nachts worden uitgezonden. Er zijn dus een behoorlijk aantal koppen koffie nodig om die wedstrijd helemaal uit te zitten, want een gemiddelde wedstrijd duurt een kleine vier uur.

Willem de Boer, onderzoeker sport en economie aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen vertelt dat het tijdstip van de wedstrijden de interesse in Nederland naar beneden haalt. “We hebben veel goede Nederlandse honkbalspelers en hadden een aantal ontzettend goede Nederlandse basketbalspelers. Alleen krijgen zij niet veel aandacht omdat het vrijwel onmogelijk is om met een normaal slaapritme een team of de league te volgen. Ik denk dat dit een grote factor is waarom de NFL niet goed bekeken wordt in Nederland.”

 

NFL Europe

Uit de enquête bleek dat veel geënquêteerden het een goed idee vonden om een Nederlandse of Europese competitie op te starten. Een Nederlandse competitie bestaat al. En een Europese competitie is al een keer geprobeerd. 

In 1991 is de NFL Europe competitie gestart. Teams uit Spanje, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk namen deel. Ook een Nederlands team, de Amsterdam Admirals, waren onderdeel van deze competitie. Zij wonnen de ‘World Bowl’ in 2005. Dit is een soortgelijke wedstrijd als de Super Bowl maar dan op kleinere schaal en gelegen in Europa. NFL Europe werd in 2007 opgeheven.

 

Vaak wordt NFL Europe gezien als een ‘Flop’. Ronald Buys is het hier niet mee eens. Buys was General Manager van de Amsterdam Admirals in hun glorieperiode. “Vaak wordt NFL Europe als een ‘flop’ beschouwd, maar er waren gemiddeld 30 tot 40 duizend toeschouwers bij die wedstrijden aanwezig, dan kan je niet spreken over een flop.”

De NFL Europe werd in eerste instantie opgericht door de NFL zelf om talenten van universiteiten klaar te stomen voor het niveau van de NFL. De NFL financierde dan ook al deze teams. Met de tijd werd het steeds interessanter om deze talenten op te leiden in Canada, Brazilië en verschillende landen in Azië. Buys vertelt: “Het principe van een ‘development league’, wat de NFL Europe was, had geen nut meer vanwege de andere mogelijkheden. Daarom is toentertijd de strategische beslissing gemaakt om de NFL Europe op te schorten.”
Veel clubs uit de NFL Europe hadden niet de financiële middelen om rond te komen en alle reizen te maken na het terugtrekken van de NFL. Daardoor viel met het terugtrekken van de NFL ook meteen het doek voor een Europese competitie.

Waarom American Football wel werkt in Amerika

De meest bekeken sport in Amerika is zoals eerder gezegd American Football. Maar waarom wordt deze sport zo goed bekeken in de Verenigde Staten? En nee, het is niet alleen omdat het woord ‘American’ in de naam is verwerkt.

 

Totaalplaatje
Een land als Amerika staat natuurlijk bekend om alles heel groots aan te pakken. Dit is duidelijk bij het American Football te zien. Jasper Nijland, quarterback van de Amsterdam Admirals woonde een aantal jaar in Amerika. Hij vertelt over zijn ervaringen met American Football in de Verenigde Staten.

“Er wordt letterlijk overal aan gedacht wanneer het aankomt op American Football. Kijk naar het spektakel wat de Super Bowl met zich meebrengt alleen al. Basketbal (NBA) en baseball (MLB) kunnen er niet tegenop boksen.” 

 

Familie
Volgens Nijland is het American Football in de Verenigde Staten echt een familie ding. De liefde voor de sport of meer specifiek één club stroomt echt door de aderen van veel Amerikanen. En dit is niet gek, want de sport brengt voor ieder wat wils. 

Bekijk je het voor de prachtige danseressen, ook wel bekend als cheerleaders, die langs de zijlijn en tijdens de rust een show opvoeren? Bezoek je wedstrijden voor de sfeer die de tienduizenden fans genereren in een volgeboekt stadion? Veel liefhebbers bekijken het door liefde voor de sport, en sommigen alleen al voor de heerlijke maaltijden die continu te bestellen zijn. Het is voor ieder wat wils en dat zorgt voor traditie die veel families tot de dag van vandaag nog steeds naleven. 

 

Tailgaten

Iets wat iconisch is voor het American Football is een tailgate party. Voordat een wedstrijd begint verzamelen alle fans zich op de parkeerplaats voor het stadion om met zijn allen voor te bereiden op de wedstrijd. Dit gebeurt vaak met barbecues, muziek en bier. De naam is afgeleid van het woord tailgaten wat bumperkleven in het Nederlands is, en refereert naar het feit dat de deur van de kofferbak open staat om in te kunnen zitten en makkelijk bij je eten te kunnen. Een tailgate party geeft goed weer dat American Football een familie-uitje is waar fans zich met elkaar binden.

 

Media
“American Football, zowel college als de NFL, is een miljardenindustrie”, vertelt Nijland. Volgens ‘De Correspondent’, wordt de waarde van de NFL in totaal op acht miljard euro geschat, ruim negen miljard dollar. Deze miljardenindustrie heeft een immens grote mediamachine. Buys maakt de vergelijking met de KNVB: “Hoeveel promoot de KNVB nou echt de wedstrijden die elke week worden uitgezonden? Af en toe zie je vanuit Ziggo of ESPN wel wat reclame, maar dit is niet veel, zeker niet in vergelijking met de NFL.”

Dit is alleen al duidelijk te merken als we kijken naar Youtube. De KNVB upload zelf geen wedstrijden, of samenvattingen er van. De NFL pakt het daarentegen ontzettend groot uit. Door middel van ruime samenvattingen kunnen fans van over de hele wereld wedstrijden terugkijken. Daarnaast zijn er ook nog voorbeschouwingen en zelfs kleine documentaires op het kanaal van de NFL te zien.

De NFL harkt behoorlijk wat geld binnen als het gaat om reclame. Een advertentie van dertig seconden tijdens de Super Bowl kost een bedrijf al snel zes miljoen dollar, zo’n vijf miljoen euro. Volgens cijfers van het CBS, het Columbia Broadcasting System, is er tijdens de Super Bowl van 2021 een totaal van 545 miljoen dollar gegenereerd, alleen al door advertenties.

De media zorgt voor een hoog bewustzijn bij Amerikanen, waardoor de sport geweldig goed bekeken wordt.

 

Commentaar
Als je als leek kijkt naar een NFL wedstrijd zonder commentaar, is het moeilijk te begrijpen wat er nou precies gebeurt. Dit is waar de commentatoren bijspringen.

Ronald Buys heeft hier al jarenlange ervaring mee als commentator voor ESPN, en vertelt over de verschillen: “American Football is een hele tactische sport die als non-kenner niet makkelijk te begrijpen is. Het is de taak van de commentator om uit te leggen wat er nou precies gaande is op het veld.” Een van de eerder genoemde problemen is het gebrek aan toelichting tot het spelletje. Het commentaar wat gegeven wordt tijdens het spel zorgt voor meer begrip en een meer plezierige kijk op American Football.

Cultuur
De cultuur van een land als Amerika is natuurlijk niet te vergelijken met die van Nederland. Niet veel Nederlanders hebben de Amerikaanse cultuur meegemaakt, en al helemaal niet rondom American Football. Twee heren die dit wel ervaren, zijn Jaïro Faverus en Richard Agyekum. Beide zijn ze geboren in Nederland en sinds een paar jaar actief in het American Football. Ze hebben de kans gekregen om op college niveau te spelen in Amerika en vertellen over de verschillen die zij merken in vergelijking met Nederland.

“Het was heel erg wennen,” vertelt Richard. “Sport is iets heel anders in Amerika dan dat het is in Nederland. Wanneer je daar een sport beoefent dan doe je dit vaak in combinatie met je school en wordt het ook verweven in je rooster. In Nederland ga je een of twee keer per week trainen en een wedstrijd spelen in het weekend. In Amerika is dit heel anders, je leeft echt voor de sport die je speelt. Iedereen is over het algemeen veel fanatieker omdat zij toch meer gedreven zijn om te winnen en hier alles aan willen doen”.
Jaïro is het hier mee eens. “Als ik sport in het algemeen vergelijk met Nederland zijn de mensen thuis in Nederland meer gefocust op het behouden van een goede conditie, het gezelschap en de gezelligheid die veel sporten met zich meebrengen.” Verliezen is iets wat niet in het woordenboek van Amerikaanse sporters staat. Amerika is een land dat constant met de gedachte “winnen” leeft en dit is terug te zien in de manier waarop zij sport over het algemeen behandelen. 

Iets wat American Football aantrekkelijk maakt voor nieuwe leden, is het broederschap wat er ontstaat onder de leden van een bepaald team. “Accountability is iets wat heel erg belangrijk is als het gaat om American Football”, vertelt Ronald Buys. “Wanneer een quarterback de bal moet gooien naar een teamgenoot, heeft hij bescherming nodig. Zonder deze bescherming is het onmogelijk om te winnen. Je moet dus echt op elkaar kunnen rekenen wil je een winst binnenslepen. De band die je met iemand opbouwt omdat je elkaar beschermt is iets wat je in andere sporten niet terugziet.” Jasper Nijhuis kan uit ervaring spreken dat nieuwe spelers die zich toevoegen bij de Amsterdam Crusaders, gelijk deze verbroedering voelen: “Dat is een van de redenen die American Football zo mooi maken.”

Zowel Jaïro als Richard merkten dit toen zij aankwamen in Amerika. “Het is een vreemd land, vreemde taal en vreemde mensen. Althans in het begin. Iedereen wordt direct opgenomen in het team en je voelt je erg snel thuis.” In American Football moet je werken voor je teamgenoten en dit wordt beloond door goede resultaten en een hechte band tussen het team. Dit wordt gemerkt door de supporters en zorgt voor een nog grotere aantrekkingskracht tot de sport.

 

De toekomst van American Football in ons land

 

NFL Europe
Een grootschalige competitie als de NFL Europe lijkt praktisch niet meer haalbaar de komende jaren. Dit heeft een hele simpele reden: geld. Buys: “Als je in kaart gaat brengen wat er nodig is om een professioneel team te financieren dan zie je al snel het probleem. Een volledig team bestaat gemakkelijk uit vijftig of zestig spelers, die allemaal salaris moeten krijgen.” Naast het onderhouden van de spelers zelf moet je denken aan trainingsfaciliteiten, materialen, coaches en reiskosten. “Zelfs als je een klein team op de been wil brengen zit je al snel aan de kosten die gelijk staan aan het budget van teams uit het rechterrijtje van de Eredivisie”, zegt Buys. 

 

Duitsland
In Duitsland lukt het echter wel steeds meer om de sport zelf groot te krijgen. Teams zijn er groter en wedstrijden worden op z’n Amerikaans aangepakt. Buys: “Ik ben een keer naar een wedstrijd in Duitsland geweest. Daar pakken ze de wedstrijden al een stuk groter aan. Er is entertainment en veel publiek. Daarnaast staan er cheerleaders langs de zijlijnen en kan je broodjes worst kopen bij een kraampje. In Nederland is het gewoon nog steeds geen evenement, terwijl we wel zien dat een evenement rond een kleinere sport (zie volleybal en vrouwenvoetbal Red.) in Nederland werkt. 

Het Duitse Frankfurt Universe heeft het zelfs zo ver geschopt dat het een aantal jaar geleden Samsung wist te strikken als sponsor. Hoewel ook de Duitse clubs niet kunnen tippen aan een miljoenenbudget, worden er toch stappen gezet. Nijland: “Ik heb zelf twee jaar in Duitsland gespeeld. Daar zie je dat het wel kan om het groter aan te pakken in een Europees land.” Echter missen we in Nederland volgens Nijland toch echt de winnaarsmentaliteit die nodig is om van de sport meer dan een hobby te maken.

 

Max Verstappen-syndroom
De sport populairder maken door simpelweg de sport groter te maken lijkt voorlopig dus lastig haalbaar. Verschillende mensen die de eerder genoemde enquête invulden noemden echter de huidige populariteit van de Formule 1 als mogelijke oplossing. Sinds Max Verstappen de Nederlandse driekleur namelijk verdedigt in de koningsklasse van de autosport is de populariteit van de sport explosief gestegen. Voor de eerste winst van Verstappen in 2016 hoorde je niemand over de sport. Tegenwoordig lijkt het echter wel alsof je elke Nederlander kan vragen wat een drag reduction system is. Massaal trekken Nederlanders getogen in oranje shirtjes naar België, Oostenrijk en Duitsland om de meest recente volksheld van ons land aan te moedigen.

 

Of er daadwerkelijk een nieuwe Nederlandse held op zal staan om deze keer het American Football op de kaart te zetten valt nog maar te bezien. Hoewel Harald Hasselbach eind vorige eeuw twee keer een Super Bowl op zijn naam wist te zetten met de Denver Broncos (1998 en 1999), is dat voorlopig het enige Nederlandse succes in de NFL.
Dit komt mede doordat de aanwas van jonge talentvolle Nederlandse spelers niet groot genoeg is. Spelers als Faverus en Agyekum spelen dan wel op college niveau in de Verenigde staten, maar de NFL halen is lang niet voor elke speler weggelegd. 

 

Opties op korte termijn
Op dit moment lijkt het voor de populariteit van het American Football dus te moeten komen van kleine oplossingen. Buys: “Ik denk dat een samenvatting van een wedstrijd in het sportjournaal wel veel zou opleveren. Met daarvoor een korte uitleg over de spelregels.” Nijland beaamt net zoals een hoop van de geënquêteerden dat meer Nederlandse media-aandacht de sport enorm goed zou doen. Als de sport toegankelijker wordt voor de gemiddelde Nederlander, zullen er vanzelf meer mensen gaan kijken is de logica daar achter. 

Aangezien het veranderen van de Nederlandse cultuur geen optie is, en het tevoorschijn toveren van de absurde bedragen die nodig zijn voor een professioneel team ook niet een twee drie gebeurd is lijkt de sport het van dit soort kleine verandering te gaan moeten hebben. De NFL zal waarschijnlijk nooit terugkomen met een Europese competitie, en een aparte Europese competitie lijkt ook nog ver weg. Zolang er dus geen Nederlands supertalent de NFL haalt moet de sport het in ons land hebben van de eigen competitie en media-aandacht.