‘Mijn ondergoed is weg, help me het te vinden.’ Met schunnige teksten proberen seksbots op social media je naar hun accounts te lokken. Daar verwijzen ze je vaak door naar een datingsite die bestaat uit nepprofielen. Dit gaat tegen de wet in, maar het strafrechtelijk oplossen is moeilijk. Toch is er hoop op het verdwijnen van de seksbots: de technologie.

Ingestelde software, nepaccounts en internetverbindingen. Meer heb je niet nodig om een legertje aan seksbotaccounts online te krijgen. “Je kan gewoon googelen op ‘buy Instagramaccounts online’. De industrie rondom deze bots is ver ontwikkeld. Er is echt sprake van een professionele bedrijfstak”, legt ethische hacker Sijmen Ruwhof uit. “Je kan de software die nodig is om de accounts te maken online huren of kopen. In de instellingen kan je dan bepalen dat het account bijvoorbeeld zes keer per dag een seksgerelateerde reactie plaats op Nederlandse profielen met meer dan honderdduizend volgers.” En dus overspoelen seksbots de comment section van populaire accounts. Wanneer het Instagramaccount @nosstories iets plaatst, dienen de seksbots zich binnen een paar seconden aan: ‘Wat zou jij doen als ik naakt was?

Neppers
In 2019 waren er 150 miljoen nepaccounts op Instagram. Hoeveel accounts daarvan seksbotaccounts waren is niet duidelijk. “Dat is heel moeilijk te zien”, legt ethisch hacker Sijmen Ruwhof uit. “Als iemand bijvoorbeeld maar een paar volgers heeft, ziet dat er verdacht uit. Toch heb je te weinig informatie om te beoordelen of het een nepaccount is.” Instagram geeft informatie over de aantallen of bestrijding van nepaccounts ook niet vrij. Het algoritme wordt geheimgehouden zodat het voor de makers van de nepaccounts moeilijker is om het te omzeilen. Exacte cijfers blijven hierdoor onduidelijk. Wel is duidelijk dat de seksbotaccounts vaak verwijzen naar datingsites waarop fictieve profielen de boventoon voeren. Er zijn zo’n drie á vierduizend van die datingsites in de lucht. Een klant betaalt vaak ongeveer één euro per bericht om te chatten met vrijgezelle vrouwen. De vrouwen op de foto’s zijn echter niet de vrouwen waarmee de klant chat. In werkelijkheid worden de gesprekken gevoerd door chatoperators en ben je als klant soms wel met tien verschillende medewerkers in gesprek. Deze datingsites maken zich schuldig aan misleidende reclame en zijn dus strafbaar, omdat de seksbots klanten proberen te werven en daaraan verdienen zijn zij dat ook.

Geld verdienen de seksbots via het principe van affiliate marketing. Ze krijgen betaald per klik op de link. Wanneer iemand via hun link op de datingsite terecht is gekomen en geld uitgeeft, krijgen ze er nog een paar euro bij. Uit onderzoek van Kees van der Spek in een uitzending van ‘Oplichters aangepakt’ blijkt dat een goed lopend account honderd tot duizend euro per dag opbrengt. Big business dus. Om klanten te werven proberen ze de aandacht te trekken van social media gebruikers. Dit doen ze door onder posts van populaire accounts te reageren. Andere seksbots proberen je te benaderen via DM of sturen volgverzoeken.

 

 

Bron: Instagramaccount: @odelina166

Grijs gebied?
Het CDA maakt zich zorgen over de aanwezigheid van seksbots op social media vanwege de kinderen die op het platform actief zijn. In oktober 2020 waren wereldwijd 7,1 miljoen minderjarige actief op het platform. “Het CDA wil kinderen beschermen tegen het feit dat er aan de lopende band seksadvertenties worden geplaatst”, aldus Harry van der Molen, kamerlid van het CDA wie in augustus 2020 Kamervragen stelde over dit onderwerp aan, Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media, Arie Slob. “Het is belangrijk dat minister Slob in gesprek gaat met experts en platformen om te bezien waar het probleem precies zit en waar mogelijke oplossingen kunnen liggen.”

De datingsites worden vaak weggezet als opererende in een grijs gebied van de wet, omdat er – begraven in de algemene voorwaarden – vermeld staat dat er ‘fictieve profielen voor entertainmentdoeleinden’ gebruikt worden. Volgens Charlotte Meindersma is dit onzin. “Deze bedrijven beloven hun klanten dat ze kunnen chatten en/of afspreken met vrijgezelle vrouwen. Wanneer ze zelf die nepaccounts creëren, is er sprake van misleidende reclame en dat mag niet. Daar is niets grijs aan. Het is lastig te bewijzen en te handhaven, maar de regels zijn duidelijk.”

Pan-Europees
Doordat het zo lastig te bewijzen en handhaven is, lost het probleem zich juridische gezien niet op. Daarom is Europese wetgeving een van de mogelijke oplossingen die genoemd wordt in deze kwestie. “Zonder harde wetgeving zal deze bedrijfstak blijven groeien”, voorspelt Sijmen Ruwhof. “We doen namelijk steeds meer online. De platformen, zoals Instagram, proberen deze seksbotaccount op te rollen, maar er waren vorig jaar nog zo’n 150 miljoen nepaccounts actief op Instagram. Er is dus nog veel te winnen.” De platformen zelf hebben volgens Ruwhof te weinig stimulans om het probleem echt aan te pakken. “Natuurlijk heeft Instagram liever alleen maar authentieke gebruikers, maar tot op een bepaalde hoogte lijdt het platform niet onder nepaccounts. Daarom heeft de moderatieafdeling onvoldoende mankracht en budget om het probleem echt uit te kunnen roeien. Een opruimplicht zou hierin een uitkomst kunnen bieden. Houd de platformen verantwoordelijk voor illegale bots met boetes.”

Europese of wereldwijde wetgeving heeft hierin de meeste slagingskans omdat de social mediabedrijven niet in ieder land gevestigd zijn. Ook het CDA dringt aan op Europese afspraken. Naar aanleiding van hun Kamervragen beloofde minister Slob in gesprek te gaan met Ierland – waar de Europese vestiging van Facebook zich bevindt – over de mogelijke oplossingen van het probleem.
Social media expert Elger van der Wel waarschuwt voor strenge regels. Hij is bang dat de creatie van een soort firewall om nepaccounts te bestrijden ook ten koste zal gaan van reguliere gebruikers. “Het gevaar van zo’n blokkade is dat je meer tegengaat houden dan je wil tegenhouden. Dat heeft veel impact.”

De techniek
Ook Meindersma zet haar vraagtekens bij strengere wetgeving. Het verdwijnen van seksbots zal meer aan de technologische dan aan de juridische ontwikkelingen liggen, verwacht zij. “Juridisch gezien zal dit altijd lastig te bewijzen en handhaven blijven. Er valt veel meer grond te winnen als het makkelijker zou zijn om deze nepaccounts te verwijderen en moeilijker om ze aan te maken.”

Het verwijderen van de seksbots is een taak van Instagram. Door technologische ontwikkelingen wordt het bedrijf hier steeds beter in. “Instagram verwijdert seksbotaccounts met behulp van kunstmatige intelligentie”, legt Van der Wel uit. Ze stellen een checklist op (een account met een bepaald soort IP-adres, profielfoto en accountnaam bijvoorbeeld). Wanneer een account aan die checklist voldoet, wordt deze verwijderd. Instagram ontwikkelt zich steeds verder in het opstellen van die checklist.”

Zelf doen
Na verloop van tijd is het dus waarschijnlijk dat Instagram dit probleem steeds beter zal kunnen aanpakken. Tot die tijd zullen de seksueel getinte reactie dus nog op het platform verschijnen. Als gebruiker kan je niet veel doen tegen de seksbots. “Rapporteer de accounts, zodat Instagram het account kan verwijderen”, tipt Van der Wel. “Het is natuurlijk vooral irritant als de seksbots jouw Instagramprofiel teisteren. Of je iets kan doen om dat te voorkomen? Vooral niet populair worden.”