Door: Sander de Jonge en Pepijn van Oirschot

“Pannenkoeken! Ik wil pannenkoeken”, schreeuwt het meisje in een reclame die je vast al voorbij hebt zien komen. Het bedrijf Flink garandeert hiermee dat je je huilende kind binnen tien minuten tevreden kan maken met pannenkoeken. Dit is een voorbeeld van flitsbezorging: in korte tijd brengt een bezorger op zijn elektrische fiets jouw boodschappen. Maar zorgt deze snelle bezorging niet voor een hoop gevaar? Veel politici én berichten in de media doen ons geloven van wel. Ook Tilburg heeft sinds vorig jaar flitskoeriers rondfietsen van de bedrijven Flink en Gorillas.  

Een aantal partijen in de gemeenteraad van Tilburg ziet gevaren ontstaan door flitsbezorging. Als flitsbezorger word je waarschijnlijk hard afgerekend door het bedrijf als je een bestelling niet op tijd bezorgt”, denkt Julian Zieleman, vice-fractievoorzitter van D66 Tilburg. “Dit kan gevaarlijke verkeerssituaties opleveren.” GroenLinks ziet niet alleen gevaar bij de snelheden van flitsbezorging, maar bij de gehele bezorging op de fiets. “Voor alle bezorgers loont het om harder te fietsen; in combinatie met een elektrische fiets kan dit voor gevaren zorgen. Daarnaast zijn het vooral jongeren die bezorgen. Zij zien de gevaren minder snel in”, vertelt de bestuurswoordvoerder van de gemeente namens GroenLinks.  

Hoe reëel de angst van politici voor ongelukken door fietsbezorgers is, is lastig in te schatten. Er zijn namelijk geen cijfers van het aantal ongevallen met bezorgers.  

Advocaat Victor van Ahee, gespecialiseerd in levensmiddelenwetgeving en milieurecht, vindt de angst voor flitsbezorging ongegrond. “De schrikreactie van politici is bijzonder. Zij lijken zonder onderzoek uit te gaan van het slechtste scenario.” Volgens van Ahee moet er meer gekeken worden naar de positieve kanten van de nieuwe bezorgvorm. “Flitsbezorgers zijn nagenoeg altijd elektrische fietsers; ze vervangen autoritten naar bijvoorbeeld de supermarkt. Ook bieden bedrijven zoals Flink en Gorillas werkgelegenheid en zorgen ze voor opvulling van de leegstand in de stad”, stelt Van Ahee. 

Mening op straat

Hoe denken de Tilburgers over flitsbezorging? Drie daarvan vertellen hierover hun mening:

Undercover als fietsbezorger 

We wilden graag met onze eigen ogen zien en ervaren hoe ‘gevaarlijk’ flits- en maaltijdbezorging kan zijn. Daarom hebben we gedurende ons onderzoek een korte periode bij Flink en Thuisbezorgd.nl gewerkt. Pepijn is werkzaam geweest bij Flink; Sander heeft bij Thuisbezorgd.nl gewerkt.  

Flink 

Mijn periode bij Flink begon, geheel tegen mijn verwachtingen in, niet op de fiets maar met een behoorlijk lange sollicitatieprocedure. Ik moest in totaal negen rondes doorlopen. Deze rondes bestonden onder meer uit: een quiz over veiligheid, uitleg over hoe te gedragen als een medewerker en het schrijven van een motivatiebrief over waarom ik een goede bezorger zou zijn. Uiteindelijk kreeg ik een contract en mocht ik daadwerkelijk met de bekende felroze jas Tilburgers voorzien van hun boodschappen.  

De eerste paar ritten fietste er nog iemand mee voor de laatste uitleg, maar al snel stond ik er alleen voor. In de twee weken die ik bij het bedrijf heb gewerkt, heb ik geen enkel ongeluk meegemaakt of over een ongeluk gehoord via mijn collega’s. Wat wel opviel is dat zo’n beetje alle bezorgers met een koptelefoon op of oortjes in rijden, terwijl dat eigenlijk niet mag van het bedrijf.  

Vanuit mijn leidinggevende is er nauwelijks druk gelegd op het bezorgen van de bestelling binnen de streeftijd van tien minuten. Deze druk had ik wel verwacht omdat de korte bezorgtijd hét unique selling point van Flink is. 

Thuisbezorgd.nl 

Voordat je bij Thuisbezorgd.nl werkt, moet je evenals Flink vooraf instructievideo’s bekijken. De video’s bevatten vragen over verschillende verkeerssituaties. De eerste dag reed ik mee met een teamcaptain die mij wegwijs maakte in de stad en eventuele gevaarlijke plekken benoemde. Door de teamcaptain is mij duidelijk verteld dat we als bezorgers ons extra goed aan de verkeersregels moeten houden: steek je arm uit, gebruik de fietsbel als je erlangs wilt en stap altijd van je fiets af bij een voetgangersgebied. “Je vertegenwoordigt toch wel een bedrijf als je hier rondfietst, daarom let ik wel goed op of iedereen zich aan de regels houdt”, heeft de teamcaptain mij uitgelegd tijdens de eerste rit.  

Op de vraag of er wel eens ongevallen plaatsvinden, is het woord ‘regelmatig’ genoemd. En ja hoor, tijdens mijn laatste week was het raak. Een bezorger was over de kop geslagen nadat hij te hard remde. 

Oplossingen 

D66 wil nog geen drastische maatregelen nemen tegen de bezorgbedrijven. “We moeten eerst in gesprek gaan met de bedrijven om tot oplossingen te komen. Het lijkt mij een goed idee om uiteindelijk een landelijk beleid te maken voor de problemen die nu naar voren komen. Zo voorkom je dat er in steden allerlei verschillende regels gelden,” stelt Zieleman.  

De bestuurswoordvoerder namens GroenLinks laat weten dat zij al wel met lokale oplossingen bezig zijn: “We zijn op dit moment aan het kijken naar mogelijke verbreding van fietspaden of de aanleg van snelfietspaden. Hiermee zou je de overlast en kans op ongelukken kunnen verkleinen.” 

“We hebben een heel goed fietsnetwerk. Nederland is daar uniek in”, verzekert Rob Stomphorst, woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland (VVN). “Maar dat raakt hier en daar nog wel eens verstopt. Dan moet je de fietspaden ook weer niet breder gaan maken, want dat zorgt ervoor dat mensen meer naast elkaar gaan fietsen. Je moet dus wel de gebruikelijke breedte aanhouden.” 

VVN wil graag zien dat bij flitsbezorgbedrijven op de veiligheid van de medewerkers wordt gelet. “We willen zien dat de focus niet ligt op het opjagen van koeriers.” Om die veiligheid te garanderen, zou het dragen van een helm een optie kunnen zijn. Stomphorst: “Een helm past wel bij het imago van een flitskoerier, dus dat is wel zeker aan te bevelen.”  

Alleen de flitskoeriers van Gorillas dragen standaard een helm. Flink en de maaltijdbezorger Thuisbezorgd.nl hebben dat niet.

De beste oplossing volgens Stomphorst ligt uiteindelijk bij onszelf: “Veel in het verkeer draait om gedrag: het rekening houden met elkaar. In Nederland is dat de voordeligste oplossing. In het verkeer kun je nooit tijd winnen. De enige die tijd wint is Max Verstappen, maar hij kan lekker op een circuit doorrijden”, lacht Stomphorst.  

Reactie Thuisbezorgd.nl 

“Ons uitgangspunt is om niet te gaan racen. Je wordt namelijk per uur betaald”, legt een woordvoerder van Thuisbezorgd.nl uit. “Het is natuurlijk fijn als het eten warm aankomt, maar het is ook fijn als het niet volledig door elkaar geschud is omdat de bezorger de bochten te kort neemt.” 

Bij Thuisbezorgd.nl krijgen de bezorgers wel één euro extra per bezorgde bestelling tussen 17.00 en 21.00 uur. 

Het dragen van een helm wordt bij Thuisbezorgd.nl niet verplicht. “We moedigen het wel aan. Onze bezorgers krijgen namelijk de optie om een helm te dragen.” Op de locatie waar de koeriers hun fiets en tas ophalen zie je nog wel gloednieuwe fietshelmen in plasticverpakking liggen. Niemand in Tilburg draagt voor dit bedrijf een helm. Dit betekent niet dat het bedrijf kijkt naar mogelijkheden voor in de toekomst. “Maar wij kunnen in Nederland niet iemand verplichten om een helm te dragen.” De woordvoerder voegt eraan toe dat het verschil tussen flitsbezorgers en het maaltijdbezorgbedrijf is dat zij niet met tien minuten zendtijd werken.

Reactie Flink 

Flink laat weten dat ze, net als Thuisbezorgd.nl, veiligheid vooropzetten. “Veiligheid is een heel belangrijk aspect van de werkzaamheden van onze riders, ze worden getraind op verkeersveiligheid als ze starten bij Flink. Ook is de veiligheid van onze riders zelf belangrijk. Iedereen die wil, krijgt een helm”, vertelt Lindsey Davidson, woordvoerder van Flink. 

Een rider is de term waarmee bezorgdiensten fietskoeriers aanduiden.

Het flitsbezorgbedrijf krijgt soms kritiek van buurtbewoners. Voor het nieuwe jaar willen ze het gesprek aangaan met deze mensen. Davidson: “In 2022 is nieuw dat we in alle gemeenten waarin we actief zijn bijeenkomsten met de buurten zullen organiseren. Daarin vertellen we wie we zijn, wat we doen en uiteraard ook wat men bij onverhoopte overlast kan doen.”