Aanstaande zondag staat er een echte klassieker op het programma: Liverpool tegen Manchester City. Voor de voetballiefhebbers is dit absoluut een wedstrijd om naar uit te kijken; de nummer één van de competitie tegen de landskampioen van vorig jaar.

Maar niet alleen de voetballiefhebber kijkt naar dit soort wedstrijden uit, ook de ‘sportgokker’. Zet je tien euro in op Liverpool, kan je er zomaar met 20 euro winst vandoor gaan. Doe er nog een tientje bovenop, en je hebt al bijna 40 euro winst. Maar zo snel als je het geld kan winnen, kun je het ook kwijtraken. Veel Nederlanders wagen zich wel eens aan zo’n weddenschap. Zet een paar euro of een paar tientjes in op één of meerdere wedstrijden en dan maar hopen dat het mee zit.

Afbeeldingsresultaat voor toto winst
bron: toto.nl

Steeds meer gokkers
Dat steeds meer mensen gokken, blijkt uit cijfers van het CBS. In 2018 bedroeg de waarde van de bedrijfstak loterijen en kansspelen bijna 1,4 miljard euro en dat is 9 procent meer dan vier jaar eerder. Maar hoe zit dit dan met sportwedden? “De exacte cijfers van het aantal spelers die wedden via Toto brengen wij niet naar buiten, maar we hebben de afgelopen jaren heel wat omzet gedraaid.” Aldus Sander van der Voorn, woordvoerder van de Nederlandse Loterij, waar Toto onder valt. Dat steeds meer mensen in de verleiding komen om een account aan te maken bij de Nederlandse Loterij, baart hem niet per se zorgen. “Voor het overgrote gedeelte is meedoen aan een kansspel vooral een leuke bezigheid. Je betaalt geld, je wint wat of je wint niet. Het is het spel zelf wat het spannend maakt en waar je adrenaline van krijgt.”

Ook onderzoeksbureau Motivaction deed in opdracht van Holland Casino onderzoek naar het aantal internetgokkers in Nederland, en daaruit blijkt dat we niet alleen maar via de nette, legale weg ons geld uitgeven. Van 2016 tot 2018 groeide het aantal Nederlanders dat wel eens illegaal gokt op internet met maar liefst twintig procent. Als deze trend zich de afgelopen twee jaar heeft voortgezet, betekent dit dat ruim 2 miljoen mensen wel eens een illegaal gokje wagen. En dat baart Floor van Bakkum, manager preventie van verslavingsinstelling Jellinek, zorgen. “Illegale aanbieders kunnen niet gecontroleerd worden door de Nederlandse overheid, waardoor er niet veilig gespeeld kan worden. Er is geen toezicht op de aanbieders, maar ook niet op de consument. Hierdoor is het preventief tegengaan van gokverslavingen een stuk lastiger.”

Illegale gokmarkt
Middels een onder sportgokkers gehouden enquête wordt pijnlijk duidelijk hoe de verhoudingen zijn, als het gaat om het gebruik van legale of illegale aanbieders. Van de ondervraagden geeft slechts 28% aan te wedden via Toto, de enige legale aanbieder. Dit zijn pijnlijke cijfers, vindt Sander van der Voorn. “We weten dat illegale aanbieders, zoals Unibet, een groot aandeel hebben binnen de kansspelmarkt. Daarom is het ontzettend belangrijk dat spelers zich bewust zijn van de risico’s dat illegaal gokken met zich mee brengt. Unibet kan soms bonussen met extra geld aanbieden, waar dan achteraf weer allerlei voorwaarden aan verbonden zijn waardoor je je geld kwijt bent. Dat staat allemaal in de kleine lettertjes. Wij mogen dit absoluut niet doen, bij ons weet je precies waar je aan toe bent.”

 

 

Aantal probleemspelers onbekend
Om een veilig spel te bieden en om gokverslavingen tegen te gaan, wordt Toto dus streng gecontroleerd door de Kansspelautoriteit. En dat is ook nodig volgens Fred Sleutel, directeur van verslavingsinstelling Hervitas. Zij zijn net als Jellinek gespecialiseerd in verslavingszorg, maar dan specifiek op gok- en gameverslavingen. Ook adviseren zij de Nederlandse Loterij hoe gokverslavingen tegen te gaan en hoe zij gokverslavingen kunnen herkennen. “Juist omdat het onbekend is hoe vaak consumenten illegaal gokken, kunnen we geen juiste inschatting maken van het probleem in Nederland.” Uit het onderzoek van Motivaction blijkt dat Nederland ongeveer 80 duizend ‘probleemspelers’ kent, maar hij betwijfelt dit. “Het is ontzettend lastig om te zeggen hoe groot het aantal probleemspelers is, omdat we gewoonweg geen idee hebben hoe vaak men online gokt. We kennen in Nederland jaarlijks 70 duizend verslaafden, en daar bedoel ik ook alcohol – en drugsverslaafden mee, dus 80 duizend probleemspelers? Dat lijkt me enorm overdreven.”

Het aantal probleemspelers is dus niet bekend, maar daar komt wellicht verandering in als de illegale aanbieders zich in april kunnen laten legaliseren. “Als deze goksites gecontroleerd kunnen gaan worden, en dezelfde regels krijgen als die Toto nu heeft, is de kans dat spelers gokverslaafd worden aanzienlijk kleiner.” Ook de campagnes die Toto voert voor potentiële probleemspelers noemt Van Bakkum een verbetering, al zitten er volgens haar ook wat haken en ogen aan. Sinds 2020 adverteert Toto met de campagne ‘Bewaar je rust, speel bewust’, die spelers doormiddel van het geven van tips moet helpen om bewuster te gokken. “Zo’n campagne is natuurlijk goed voor de bewustwording van gebruikers van Toto, maar tegelijkertijd staat het logo van Toto wel de hele tijd in beeld, waardoor potentiële nieuwe gebruikers misschien nieuwsgierig worden en een kijkje gaan nemen op de site. En dat is natuurlijk ook wat ze willen, maar het helpt niet bij het tegengaan van gokverslavingen. Het werkt juist averechts.” Sander van der Voorn benadrukt de essentie van het tonen van het logo. “Consumenten die een gokje willen wagen moeten weten bij welke legale aanbieder ze terecht kunnen. Door ons logo in deze campagnes te tonen komen ze in ieder geval niet bij de verkeerde aanbieder terecht, met alle gevolgen van dien.”

tekst gaat verder onder de video

9 vragen aan de gokker
Maar hoe bewust zijn de Nederlandse ‘gokkers’ eigenlijk? Volgens Fred Steutel doen we het goed in Nederland. “Holland Casino gaat ervanuit dat 1 procent van hun spelers gokverslaafd is, en met 1,1 miljoen spelers is dat dus een schijntje. Al zitten de onlinespelers en de kopers van krasloten daar bijvoorbeeld niet bij.” Steutel vindt het belangrijk dat de Nederlandse Loterij en de overheid waakzaam blijven om gokverslavingen tegen te gaan. Door de samenwerking tussen Hervitas en de Nederlandse Loterij gaat dat op dit moment goed. “We geven de Nederlandse Loterij tips om gokverslavingen tijdig te herkennen. Mochten er signalen zijn vanuit spelers dat ze te ver gaan, of te veel uitgeven, dan wordt er aan de bel getrokken.”

Om wat voor soort signalen gaat dit dan? “Bijvoorbeeld als een speler meerdere malen inlogt op een apart tijdstip, zoals midden in de nacht. Wij krijgen een signaal via een systeem dat een speler bijvoorbeeld op dinsdag, woensdag en vrijdagnacht meerdere keren de app opent en weddenschappen zet.” vertelt Sander van der Voorn. “Dan bellen wij de volgende dag naar deze persoon op, om erachter te komen of er misschien sprake is van controleverlies.” Hervitas helpt de Nederlandse Loterij met de vragen die gesteld kunnen worden aan de speler. Hiervoor bestaat een speciale ‘uitvraagkaart’, waar vragen op staan die de medewerkers van de Nederlandse Loterij kunnen stellen om erachter te komen met wat voor persoon ze te maken hebben. “Op zo’n uitvraagkaart staan negen vragen, “legt Fred Steutel uit, “waardoor er een beeld van de speler geschetst kan worden. Werkt de speler bijvoorbeeld in ploegendiensten waardoor hij ’s nachts veel wakker is en overdag niet kan spelen, dan is dat een logisch verhaal. Maar staat die persoon vijf dagen per week voor de klas, dan kan er misschien iets anders aan de hand zijn.

”Ook wordt er gekeken naar de beweegredenen achter het gokken. Zit iemand goed in zijn vel? Of is de relatie bijvoorbeeld net gestrand? “We proberen met het stellen van deze vragen erachter te komen of de speler het nog wel voor zijn plezier doet, en niet om problemen en negatieve gedachtes te vergeten.” Mochten er echt problemen zijn bij een speler, dan kan diegene aangeven om binnen 24 uur gebeld te worden door Hervitas, om eventueel hulp te krijgen bij het stoppen met gokken. De samenwerking tussen de Nederlandse Loterij en Hervitas gaat goed, en dat is heel belangrijk volgens Fred Steutel. “Zoals het nu gaat, werkt het systeem goed. Tuurlijk is er altijd een groep die niet om de juiste redenen gokt, maar ik denk dat dat reuze meevalt in Nederland. Als één procent van de spelers gokverslaafd is en vijf procent een probleem heeft, dan betekent dat dat 94 procent plezier heeft met het gokken. Nog strengere regels en aanpassingen zijn niet nodig. De gezonde mensen moeten niet leiden onder de zieke mensen.”