John Ojo, Casper van Dijk, 08-10-2020

Dat de coronacrisis van iedereen aanpassingsvermogen vergt is inmiddels wel duidelijk.  Toch moet de een meer concessies doen dan de ander. Veel werkgevers in de horecasector vinden dat zij oneerlijk worden behandeld. ”In de meeste kroegen treden minder besmettingen op dan bijvoorbeeld in thuissituaties. Wij zijn niet degenen die ons niet aan de regels houden, zegt Tilburgse kroegbaas Marga Adams. Maar houden de cafés en kroegen zich wel zo goed aan de maatregelen als zij zelf beweren?

In zowel Eindhoven als Tilburg is een rondgang gehouden langs circa twintig kroegen en cafés. Daarbij werd op vier regels gelet: Heeft men een reservering, wordt er een checkgesprek gevoerd, wordt men om hun gegevens gevraagd en wordt er vastgehouden aan de anderhalve meter afstand?

“Het is niet gek dat het soms misgaat”
Monique van Lieverloo, regiomanager van de Brabantse afdeling van Koninklijke Horeca Nederland, schetst een te verwachten beeld.  “Veel uitgaansgelegenheden zijn door de coronamaatregelen op sterven na dood. Helaas lopen de kosten toch door. Het steunpakket van de overheid voor ondernemers dekt minder dan de helft van de kosten. De horeca heeft daarnaast te maken met ontzettend veel regels en beperkingen. Het is niet gek dat het soms misgaat”, geeft ze aan. “Supermarkten en bouwmarkten laten ook steken vallen. Onze horecamedewerkers zijn het beu om politieagentje te spelen. En de gasten vinden het echt niet leuk om constant ‘nee’ te horen, die worden soms zelfs aggressief, al helemaal wanneer er alcohol in het spel is”, aldus de regiomanager. Met deze informatie in hun achterhoofd gaan de onderzoekers op pad.

Volgt de Eindhovense horeca de coronamaatregelen?
Het bekendste uitgaansgebied van Eindhoven is Stratumseind, een smalle straat met meer dan veertig cafés. Normaal gesproken lopen hier zo’n zevenduizend man tijdens een stapavond. Tijdens de coronacrisis ligt dit getal volgens de studenten in de honderd.

Andere uitgaansgebieden in Eindhoven zijn: De Bergen, De Markt en het Stationsplein. Ten noorden van treinstation Eindhoven Centraal  loopt een winkelstraat genaamd Kruisstraat, waar ook een aantal cafés te vinden zijn.

Op Stratumseind werden de meeste overtredingen gesignaleerd. Op straat probeerden de politie en horecastewards de doorloop aan te sporen, maar bij een aantal cafés ontstonden er ophopingen. Deze onstonden omdat een aantal gasten geweigerd moesten worden vanwege de drukte. Dit was overigens een van de weinige momenten dat de maatregelen door het horecapersoneel gehandhaafd werden. In de meeste uitgaansgelegenheden zelf werd er bijvoorbeeld geen checkgesprek gehouden. Opvallend genoeg gingen meeste gesprekken van de bezoekers, wiens stemmen boven de gedempte muziek uitkwamen, over corona.  Toch was er van onderling afstand houden geen sprake.

Het personeel slaagde er niet in om aangeschoten bezoekers de hele avond op een vaste zitplek te houden. Er werd diverse keren een dansende menigte gesignaleerd.  Er waren wel gasten die de spaarzame instructies van het personeel probeerden op te volgen maar de overgrote meerderheid leek ‘gewoon lol’ te willen hebben. Sommige bezoekers werden ook boos of agressief wanneer het personeel de coronamaatregelen probeerde te handhaven. Bij sommige kroegen werd men bij het verlaten wel gevraagd naar hun gegevens, maar dit bleek lang niet overal het geval.

In de overige uitgaansgebieden was de situatie vergelijkbaar: Op de terrasjes van cafés in De Bergen waren er veel gevallen waar de 1,5 meter afstand niet bewaard werd. In een café op de Kruisstraat was het zelfs mogelijk om te gokken op gokkasten die pal naast elkaar stonden.

De conclusie over de Eindhovense uitgaansgelegenheden is dan ook niet mild. De voorgeschreven 1,5 meter afstand werd vrijwel niet behouden, het coronacheckgesprek werd vrijwel niet uitgevoerd. Bij slechts de helft van de bezochte kroegen werden de gasten gevraagd naar een reservering of hun gegevens.

Wat vindt de Eindhovense burgemeester?
In een reactie laat een woordvoerder van Eindhovense burgemeester Jorritsma weten het beeld te herkennen. ”We hebben in het algemeen goede afspraken kunnen maken met de Eindhovense horeca om te zorgen dat de regels worden nageleefd. Sommige stewards, café-eigenaren en vrijwilligers doen echter niet genoeg moeite. Dit bespreken we met de kroegbazen en de brancheorganisaties”, vertelt hij. Helaas hebben we een paar kroegen moeten sluiten. We hebben ook extra beveiligers ingezet op het Stratumseind.”
“Daarnaast hebben we ook de hulp nodig van het publiek om de coronamaatregelen te handhaven: zonder de bereidwilligheid om de maatregelen te volgen zullen er naast de landelijke avondklok verdere beperkingen opgelegd moeten worden,” concludeert de woordvoerder.

Volgt de Tilburgse horeca de coronamaatregelen?
Ook in Tilburg liggen veel bekende horecagelegenheden aan een straat: de Korte Heuvel. Aan deze korte straat liggen ongeveer twintig uitgaansgelegenheden. Maar het horecaleven in Tilburg spreidt zich veel verder over de stad uit. Zo zijn er ook uitgaanshotspots op het Piusplein, Heuvelplein, de Stadhuisstraat, Piushhaven en rond de Oude Markt. De meeste bezochte uitgaansgelegenheden bevinden zich aan deze straten en pleinen.

Net als in Eindhoven blijkt ook in Tilburg dat de meeste overtredingen plaats vinden in de bekende uitgaansstraten. Op de Korte Heuvel werd bij geen enkele van de bezochte horecagelegenheden een checkgesprek gevoerd. Bij de grotere kroegen werd men ook niet gevraagd om gegevens achter te laten.
Niet alleen op de Korte Heuvel is het overtreden van de coronamaatregelen eerder regel dan uitzondering. Een aantal kroegen aan de Stadhuisstraat overtreden de regels met dezelfde regelmaat. Als je niet beter zou weten is het net alsof het coronavirus niet bestaat in deze gebieden.

De cijfers zijn dan ook niet mild: Bij pakweg de helft van de bezochte uitgaansgelegenheden had men geen reservering nodig. Bij slechts de helft werd de verplichte vraag om je gegevens achter te laten gesteld. In niet meer dan twee uitgaansstraten vond er een vorm van een checkgesprek plaats. Hetzelfde geldt voor het bewaren van de 1,5 meter afstand.

Wat vindt de Tilburgse gemeente?
Dwayne Heuvelmans, raadslid van Groenlinks en horecabetrokkene kan dat wel begrijpen. ‘’Ondernemers willen uiteindelijk ook omzet behalen en vinden het lastig om als politieagent en controleur op te blijven treden. Uiteindelijk ligt er ook een verantwoordelijkheid bij mensen: blijf thuis bij klachten!’’  Ook is voor hem de vraag of de regels reëel zijn: ‘’Volgens mij moet je bij de kapper ook een reservering maken. Maar dit gebeurt ook niet overal. Van wat ik weet proberen er hoofdzakelijk voor te zorgen dat er een beperkt aantal mensen is door mensen verplicht te laten zitten.’’

Heuvelmans vindt het belangrijk om ondernemers die zich niet aan de regels houden niet te snel te belasten met hoge boetes of een eventuele tijdelijke sluiting. ‘’In Tilburg proberen we vanuit vertrouwen en gesprekken te werken, in plaats van een keihard ‘lik op stuk-beleid’ te voeren.’’
Volgens Heuvelmans heeft de Tilburgse horeca het ontzettend zwaar omdat er weinig online alternatieven zijn. De cultuursector, evenementen en horeca zijn daarin de gebeten honden, bij meeste andere sectoren ligt dit anders. Hij verwacht dan ook dat een derde van de Tilburgse horeca de coronacrisis niet zal overleven.