Tilburg en Eindhoven – Dat de coronacrisis van iedereen aanpassingsvermogen vergt is inmiddels wel duidelijk, toch moet de een meer concessies doen dan de ander. Veel werkgevers in de horecasector vinden dat zij een onevenredig zware last dragen. De horeca blijkt verantwoordelijk voor zo’n 5% van de besmettingen, veel minder dan het percentage besmetting in de thuissituatie. ”In de meeste kroegen is het juist beter geregeld dan in die thuissituaties, wij houden ons wel aan de regels, zo vertelde een Tilburgse kroegbaas. Maar houden de cafés en kroegen zich wel zo goed aan de maatregelen als zij zelf beweren?

De regels
Regelmatig is het voor mensen onduidelijk wat nu precies de regels zijn in de horeca. De belangrijkste regels worden kort uitgelegd.

  • Altijd anderhalve meter afstand, tenzij je uit hetzelfde huishouden komt.
  • Altijd een vaste zitplaats.
  • Men moet een reservering hebben, dit kan zowel van tevoren als via het ‘wait to be seated’ principe waar je door een medewerker een tafel wordt gewezen.
  • Er moet een checkgesprek gevoerd worden waar gevraagd wordt of men klachten heeft of in aanraking is geweest met een coronapatiënt,
  • Het horecapersoneel is verplicht om gasten te vragen hun gegevens achter te laten. De gast is niet verplicht dit te doen en kan hierom ook niet worden geweigerd.
  • Vanaf dinsdag 28 oktober: Maximaal vier mensen aan een tafel (tenzij je een huishouden bent), binnen dertig mensen, buiten veertig. Na 21:00 geen nieuwe bezoeker meer en om 22:00 dicht

Koninklijke Horeca Nederland

Voor de rondgang langs de Tilburgse en Eindhovense uitgaansgelegenheden schetste Moninque van Lieverloo (regiomanager Brabant van de Koninklijke Horeca Nederland) een te verwachte beeld. “De ‘natte horecasector’ (cafés, clubs, discotheken, etc.)

wordt financieel ontzettend hard geraakt, maar de kosten lopen door. veel ondernemers zijn op sterven na dood. Het noodpakket van de overheid dekt slechts een derde van de kosten en daarbovenop moeten werknemers extra maatregelen handhaven en krijgen ze officiële waarschuwingen. Dan is het niet gek dat het af en toe misgaat.” Volgens haar ligt het aantal ingrijpende maatregelen zo hoog dat het bijna niet uit te voeren is.

Veel irritatie 
Een groot irritatiepunt van veel Tilburgse en Eindhovense horecaondernemers is dat het lijkt dan hun branche de enige is die zo onder een vergrootglas ligt, terwijl supermarkten en bouwmarkten volgens hen ook grote steken laten vallen. Maar het belangrijkste volgens Van Lieverloo: “Onze horecamedewerkers zijn het beu om politieagentje te spelen. Wanneer je anderhalve meter afstand moet houden moet je vaak ‘nee’ op dingen zeggen: dansen, zingen, lichamelijk contact, het is allemaal niet meer toegestaan. Voor de medewerkers is dat echt niet leuk meer.”

Het grootste probleem vindt volgens maar plaats als er alcohol in het spel is. Dan vinden gasten het moeilijk om te blijven zitten. ‘’Zij zijn de regels ook beu, maar kunnen helaas ook nog wel eens agressief worden als ze worden aangesproken. Er zijn grenzen aan in hoeverre we kunnen handhaven, en vaak moeten de politie en boa’s ons helpen in het handhaven.”

De criteria
In zowel Eindhoven als Tilburg is een rondgang gehouden langs circa twintig willekeurig geselecteerde kroegen en cafés. Daarbij werd op vier criteria gelet. Heeft men een reservering, wordt er een checkgesprek gevoerd, wordt men om hun gegevens gevraagd en moet je anderhalve meter afstand houden van mensen die niet uit hetzelfde huishouden komen.

Rondgang Eindhoven
Het bekendste uitgaansgebied van Eindhoven is Stratumseind, een smalle straat met meer dan veertig uitgaansgelenheden. Normaal gesproken lopen hier zo’n zevenduizend man tijdens een stapavond. Tijdens de coronamaanden lagen deze cijfers volgens Eindhovense studenten tussen de tien- en honderdtallen.

Naast Stratumseind zijn er andere veelbezochte uitgaansgebieden, zoals: De Bergen, De Markt, en het Stationsplein. Ten noorden van treinstation Eindhoven Centraal  loopt een winkelstraat genaamd Kruisstraat, waar ook een aantal cafés te vinden zijn.

Overtredingen Stratumseind
Op Stratumseind werden de meeste overtredingen gesignaleerd. Op straat probeerde de politie en horecastewards de doorloop aan te sporen, maar bij een aantal cafés ontstonden er ophopingen. Dit gebeurde omdat er bij meerdere kroegen mensen geweigerd moesten worden vanwege de drukte, een spaarzaam moment waar wel werd gelet op de maatregelen.

In de meeste uitgaansgelegenheden werd er geen checkgesprek gehouden. De muziek in de kroeg stond zachter dan normaal. De gesprekken van vele bezoekers gingen dan wel over corona, van afstand houden was bijna nergens sprake.

Personeel heeft het lastig
 Het personeel slaagde er niet in om aangeschoten bezoekers de hele avond ‘zittend’ te houden. Er werden diverse keren dansende gasten gesignaleerd. Sommige gasten gaven gehoor aan de spaarzame instructies van het personeel, maar de overgrote meerderheid leek ‘gewoon lol’ te willen hebben. Sommige bezoekers werden ook boos of agressief wanneer het personeel de coronamaatregelen probeerde te handhaven. Het personeel greep meestal pas in als de corona regels zwaar overtreden werken. Bij sommige gelegenheden werd men bij het verlaten wel gevraagd naar hun gegevens, maar dit bleek lang niet overal het geval.

In de overige uitgaansgebieden was de situatie niet veel beter: Op de terrasjes van cafés in De Bergen waren er veel gevallen waar de 1,5 meter afstand niet bewaard werd. In een café op de Kruisstraat is het zelfs mogelijk om te gokken op gokkasten die pal naast elkaar staan.

Conclusie Eindhoven
De conclusie over de Eindhovense uitgaansgelegenheden was dan ook niet mild. De voorgeschreven 1,5 meter afstand werd vrijwel niet behouden, het coronacheckgesprek werd vrijwel niet uitgevoerd. Bij slechts de helft van de bezochte kroegen werd men gevraagd naar een reservering. Het percentage kroegen dat vroeg gegevens achter te laten was even groot.


Reactie Gemeente Eindhoven

In een reactie liet een woordvoerder van burgemeester Jorritsma weten het beeld gedeeltelijk te herkennen: ”We hebben in het algemeen goede afspraken kunnen maken met de Eindhovense horeca om te zorgen dat de regels nageleefd worden. Sommige stewards, café-eigenaren en vrijwilligers doen echter niet genoeg moeite. Helaas hebben we hierdoor een paar kroegen moeten sluiten. Dit bespreken we met brancheorganisaties en kroegbazen” vertelt hij.
“We hebben extra beveiligers ingezet op het Stratumseind. Ten slotte hebben we ook de hulp nodig van het publiek om de coronamaatregelen te handhaven: zonder de bereidwilligheid om de maatregelen te volgen zullen er naast de landelijke avondklok verdere beperkingen opgelegd moeten worden”, concludeert de woordvoerder.

Rondgang Tilburg.

Ook in Tilburg liggen veel bekende horecagelegenheden aan een straat: de Korte Heuvel. Aan deze korte straat liggen ongeveer twintig uitgaansgelegenheden. De straat staat ook wel bekend als . ‘Het leukste en lekkerste straatje in heel Tilburg.’

Maar het horecaleven in Tilburg spreidt zich veel verder over de stad uit. Zo zijn er ook uitgaanshotspots op het Piusplein, Heuvelplein, de Stadhuisstraat, Piushhaven en rond de Oude Markt. De meeste bezochte uitgaansgelegenheden bevinden zich aan deze straten en pleinen.

Veel overtredingen op de Korte Heuvel 
Net als in Eindhoven blijkt ook in Tilburg dat de meeste overtredingen plaats vinden in de bekende uitgaanstraten. Op de Korte Heuvel werd bij geen enkele van de bezochte horecagelegenheden een checkgesprek gevoerd. Ook werd men bij geen van de grotere uitgaansgelegenheden aan deze straat gevraagd om gegevens achter te laten.

Niet alleen op de Korte Heuvel is het overtreden van de coronamaatregelen eerder regel dan uitzondering. Een aantal kroegen aan de stadhuisstraat overtreden de regels met dezelfde regelmaat. In voetbalstadia en concertzalen mag niet mee gezongen worden, maar in meerdere Tilburgse kroegen is dit geen enkel probleem. Zelfs keihard karaoke zingen kan gewoon. Als je niet beter zou weten is het net alsof op deze twee ‘uitgaanshotspots’ corona al bijna verdwenen is.

Schokkende cijfers
De cijfers zijn dan ook schokkend. Bij driekwart van de bezochte uitgaansgelegenheden had men geen reservering nodig. Bij slechts de helft werd de verplichte vraag om je gegevens achter te laten gesteld. Bij niet meer dan twee cafés vond er een vorm van een checkgesprek plaats. Afstand houden van mensen die niet uit hetzelfde huishouden komen lijkt nergens een prioriteit.

Positieve uitblinkers
Niet overal in Tilburg worden de regels overigens met voeten getreden. Een rondgang langs de uitgaansgelegenheden leerde dan wel dat geen enkele bezochte gelegenheid zich volledig aan de regels houden, maar toch gaat het op het Piusplein en de Oude Markt opvallend beter dan eerder genoemde ‘uitgaanshotspots’. Hier werd meestal wel gevraagd naar het achterlaten van gegevens, ook werd hier duidelijk geprobeerd de anderhalve meter in acht te nemen. Het checkgesprek bleek echter bij bijna alle Tilburgse uitgaansgelegenheden niet te worden uitgevoerd.

Reactie Gemeente
Dwayne Heuvelmans, raadslid van Groenlinks en woordvoerder op het gebied van horeca, kan dat wel begrijpen. ‘’Ondernemers willen uiteindelijk ook omzetten halen en vinden het lastig om als politie-agent en controleur te blijven optreden. Uiteindelijk ligt er ook een verantwoordelijkheid bij mensen (blijf thuis bij klachten).’’  Ook is voor hem de vraag of de regels reeel zijn: ‘’Volgens mij moet je bij de kapper ook een reservering maken. Dit gebeurt ook niet overal. Wat ik er van weet is dat ondernemers vooral proberen te zorgen dat er een x aantal mensen is (door mensen verplicht te laten zitten).’’

Belangrijk is volgens Heuvelmans hoe om te gaan met ondernemers die zich niet volledig aan de regels houden. Hij vindt het belangrijk om ondernemers, die toch al ontzettend moeilijk hebben en hard hun best doen, niet te snel te belasten met hoge boetes of een eventuele tijdelijke sluiting. Toen de kroegen weer open mochten was hij ook een van de raadsleden die pleitte voor terughoudendheid qua stevige handhaving en boetes op leggen: ‘’In Tilburg willen we vanuit vertrouwen en het gesprek werken in plaats van een keihard lik op stuk beleid te voeren.’’

Horeca heeft het lastig
Ook laat hij weten dat de (Tilburgse) horeca het ontzettend moeilijk heeft. ‘’De marges in de (natte) horeca zijn best laag, misschien hebben we in Tilburg de laatste jaren ook iets te veel horeca er bij gekregen. Daardoor is de concurrentie ontzettend hoog. Tel hierbij op dat de horeca grofweg 1-2 maanden dicht is geweest, de Kermis was in een sobere vorm en men weet nu al dat er geen Carnaval 2021 komt.’’ Volgens Heuvelmans zijn er voor veel sectoren online alternatieven, maar vooral de cultuursector, evenementen en horeca wordt hard getroffen. De Tilburgse afdeling van de Koninklijke Nederlandse Horeca verwacht zelfs dat een derde van de Tilburgse horeca de corona crisis niet zal overleven.