Parapluwet is al te laat

De parapluwet had er eerder moeten zijn. Dat is de wet die alle Nieuwe Psychoactieve Stoffen (NPS), ook wel Designerdrugs genoemd, moet verbieden. Door de vertraging van het ingaan van deze wet blijven deze drugs online en in smartshops te koop waardoor mensen er mee in contact  blijven komen. Het wetsvoorstel lag er in 2020 al, geschreven door Grapperhaus, toenmalig minister van Justitie en Veiligheid en Blokhuis, toenmalig Staatssecretaris en er wordt verwacht dat het dit jaar nog behandeld gaat worden door de Kamer.

Alex van Dongen, senior preventiewerker bij Novadic-Kentron, laat weten dat een verbod zou helpen. “We weten vanuit de wetenschap dat beschikbaarheidsbeperkende maatregelen goed werken. Maar het lastige is, dat ze het verbod pas instellen op het moment dat de populariteit en het gebruik op hun hoogtepunt zijn. ”

Daarnaast zijn Designerdrugs verslavend. Charlotte* is een tijd verslaafd geweest aan 3-MMC en laat weten dat het verbod daarop heeft geholpen. “Het was zo makkelijk om na werk even langs een smartshop te gaan. Dan kwam ik thuis en ging ik het gewoon weer doen.” Ze vindt het fijn dat dat nu niet meer kan en dat de trigger om de drug te halen er niet meer is.

De designerdrug 4-MMC is sinds 2012 verboden. Vrijwel meteen daarna is het alternatief 3-MMC op de markt verschenen. Het verbod daarop kwam op 28 oktober 2021, negen jaar later. Sinds dat verbod, worden er nog meer alternatieven aangeboden, als 2-MMC en 3-CMC. Dit zijn NPS, maar dan met een andere samenstelling van de stofjes. Dit betekent dat producenten van de drugs eindeloos door kunnen blijven gaan met alternatieven op de markt brengen. Om dit te voorkomen is de parapluwet in het leven geroepen.

*De echte naam van de persoon is bekend bij de redactie.

 

Sinds 28 oktober 2021 is de designerdrug 3-MMC verboden. Ondanks dit verbod wordt de drug nog steeds gebruikt. Zeker nu het uitgaansleven en de festivals weer toegestaan zijn.

Alex van Dongen, senior preventiewerker bij Novadic Kentron en ex-verslaafde Charlotte* vertellen waarom een verbod op designerdrugs zin heeft.

3-MMC

Alex:

“3-MMC is een NPS (Nieuwe Psychoactieve Stoffen). Het is licht stimulerend, het zit tussen XTC en coke in. Maar iemand die er ervaring mee heeft kan er natuurlijk meer over vertellen.”

Charlotte:

“Wat het vooral doet is dat het je zelfverzekerd maakt. Het geeft je energie en levenslust.

Je hebt zin om iets te ondernemen en je zit vol met ideeën. Maar ik denk dat het ook wel een hele persoonlijke ervaring is. Dit is mijn ervaring. Ik ben bijvoorbeeld redelijk creatief ingesteld, maar iemand die dat niet heeft zou bijvoorbeeld de hele avond willen dansen.

 

“Het zonnetje gaat eigenlijk weer schijnen.” – Charlotte

 

Je emoties vervlakken een beetje. Je vindt overal een oplossing voor. Degene waarmee je het gebruikt, blijkt ineens heel veel voor je te betekenen. Je hebt échte gesprekken met elkaar, je kan je goed in de ander verplaatsen.

 

“Het is een soort warme deken.” – Charlotte

 

In het begin hoef je niet zoveel te gebruiken. Dan heb je aan vier lijntjes wel genoeg. Maar naarmate je meer gebruikt, gaat er op een gegeven moment toch wel zes gram per weekend doorheen. In het begin heb je twee uur plezier van een lijntje. Naarmate het weekend vordert pak je om de 10 minuten bij.”

Alex:

“Het is ook wel belangrijk om te weten dat je vaak hoort van gebruikers, dat als het uitgewerkt is, dat ze zich juist het tegenovergestelde voelen. Sommige mensen worden echt heel depressief, wat wij hier zien.”

Recreatief gebruiker Kamil vertelt wat het met je doet als je de drug gebruikt.

Charlotte:

“Dat is niet de avond zelf al. Als je een nachtje hebt overgeslagen is je lichaam eigenlijk moe. Dan merk je inderdaad dat je je precies het tegenovergestelde voelt. De eerste avond word je juist actief en zit je vol goede moed en ideeën. De avond erna is dat 180 graden gedraaid, zit je helemaal in je eigen wereld en dat is eigenlijk hét moment om te stoppen.”

Verslaving

Alex:

“Er is nog zo weinig onderzoek naar gedaan. Wat je bij 4-MMC – en nu ook bij 3-MMC – merkte is dat er een hele sterke craving is. Dus als het uitgewerkt is, ben je heel snel geneigd om weer bij te pakken. Mensen die dan te lang blijven doorgebruiken, gaan zich depressief voelen, raken snel geïrriteerd en gaan zich zelfs paranoïde voelen en gedragen.”

 

“Dan is de warme deken een koude deken geworden.” – Alex van Dongen

 

Charlotte:

“Je put je lichaam letterlijk uit. Je motoriek is heel goed als je gebruikt, maar op het moment dat dat wegvalt voel je de kracht uit je lichaam wegtrekken. Je gaat niet liggen trillen ofzo, maar je mist wel die pit.”

Alex:

“We zien wel een toename in verslavingen. Het lastige aan mensen die verslaafd zijn is dat er vaak een periode zit tussen het gebruik en het moment dat ze zich melden bij een verslavingskliniek. GHB werd bijvoorbeeld eind jaren 90 al veel gebruikt, maar de eerste aanmelding bij de zorg was pas in 2003.

 

“De zorg loopt altijd een beetje achter op de daadwerkelijke problemen.” – Alex van Dongen

 

Die toename in 3-MMC is toch wel recentelijk. Voor corona zagen wij al een toename. In de pandemie en de lockdowns hadden we natuurlijk allemaal veel meer vrije tijd. En met name mensen die al wat vaker drugs doen, proberen dan 3-MMC en raken dan soms verslaafd. Iets dat je normaal alleen in je vrije tijd doet, wordt nu ineens veel vaker omdat je zoveel meer vrije tijd hebt.”

Charlotte:

“Wat ik ook heel erg zie bij 3-MMC is dat mensen het heel lang blijven verdedigen. Ze hebben heel lang niet door dat dit middel ook niet oké is. Omdat dat het zo lang legaal is geweest, heb ik het idee dat ze het heel lang blijven omarmen. Ik denk dat dat komt doordat mensen denken dat het een milde variant is van harddrugs. Maar het wordt echt onderschat.

Het lijkt mij sterk dat mensen zomaar overstappen naar de alternatieven die nu online worden aangeboden, als 3-CMC en 2-MMC. Ik heb het namelijk zelf geprobeerd en het beviel niet. Bij 3-MMC had ik het gevoel dat de hele klep dopamine openstond en bij 3-CMC was het eigenlijk vooral het wakker zijn. Je bent nog steeds jezelf, je hebt nog steeds je irritaties, het leven is nog steeds het leven, maar je bent heel wakker en alert. Het lijkt dus in die zin meer op speed. Het verschil met 4-MMC zou ik je niet kunnen vertellen. Dat heb ik namelijk nooit bewust gebruikt.”

Alex:

“4-MMC is heftig spul hoor. Ik kan me nog herinneren dat het rond 2010 heel populair was in Engeland. Daar was een enorme piek te zien in gebruik. Voordat die piek en die populariteit hier ontstond was de drug al verboden. Ik kende in die tijd een paar jongens die goudgeld zagen in de verkoop van 4-MMC in Nederland, maar door dat verbod is het er nooit van gekomen. Daarbij hadden ze het zelf ook allemaal al opgemaakt voordat ze het konden verkopen.”

Verbod

Alex:

“We weten vanuit de wetenschap dat beschikbaarheidsbeperkende maatregelen goed werken. Dat weten we van alcohol, dat weten we van tabak. Maar het lastige is, dat ze het verbod pas instellen op het moment dat de populariteit en het gebruik op hun hoogtepunt zijn.

Doordat die beschikbaarheidsbeperkende maatregelen werken, heeft het verbod (op 3-MMC) ervoor gezorgd dat er een soort rem op de groei in populariteit zat. Maar je moet niet verwachten dat als iets populair is en je het verbiedt, dat het dan ineens helemaal weg is. Dat wil niet zeggen dat het niet werkt, maar het gaat ook niet helemaal weg.”

Charlotte:

“Ik vind het wel heel fijn dat het niet meer te krijgen is in smartshops sinds het verbod. Want het was zo makkelijk om na werk even langs een smartshop te gaan. Dan kwam ik thuis en ging ik het gewoon weer doen. En dan kwam mijn vriendin thuis en dan vroeg ze me: “Je hebt gebruikt hè?” Dat ontkende ik dan, ongeveer een week lang. In het begin ben je boos, dat je het ineens niet meer in een smartshop kan kopen. Maar achteraf is het toch fijn dat er een extra drempel bij komt kijken.”

Alex:

“Dat horen we van best wel veel mensen hier, dat ze het zo fijn vinden dat het niet meer zo makkelijk te verkrijgen is. Er zijn ook recreatieve gebruikers en die maakt het niet zo veel uit of het moeilijker te verkrijgen is of niet.”

Zorg

Alex:

“Behandelingen zijn hier bij Novadic Kentron zijn natuurlijk per persoon verschillend. De algemene behandeling houdt in dat we er niet alleen voor zorgen dat iemand stopt met gebruiken, maar ze vooral een nieuwe levensstijl aanbieden die meer belonend is dan het leven met drugs. Alleen het middel weghalen is vaak niet voldoende omdat er dan een leegte achterblijft. Die leegte proberen wij op te vullen met hobby’s en nieuwe dingen ontdekken. We proberen eigenlijk een soort natural high te creëren.”

Charlotte:

“Ik ben bijvoorbeeld toen ik stopte met speed met mijn ouders op vakantie geweest naar Elba. Daar heb ik weer echt leuke dingen gedaan. Dat helpt zo goed. Sommige mensen gaan naar Afrika waar ze een 12-stappenplan krijgen en de hele dag tussen vier witte muren zitten, maar dat werkt niet. Niet voor mij in ieder geval. Zij vallen dan weer terug, omdat die leegte niet opgevuld wordt.”

 

“Je moet weer leren genieten van normale dingen en het dagelijks leven.” – Alex van Dongen

Charlotte vertelt haar verhaal over haar verslaving aan 3-MMC.

 

Om een beeld te krijgen van het gebruik van 3-MMC, 3-CMC en 2-MMC in Nederland heeft de redactie een enquête uitgezet. De resultaten van deze enquête zijn te vinden in de tool hieronder. 

Het verbod op 3-MMC heeft er dus niet voor gezorgd dat mensen het niet meer gebruiken. Nu wordt het illegaal verkocht door dealers. Een van die dealers is Yannick (22). Hij begon met 3-MMC verkopen toen het goedje nog legaal te verkrijgen was. Voor hem is er sinds het verbod wel het een en ander veranderd. “Het grootste verschil nu 3-MMC illegaal is geworden is de prijs. Het is natuurlijk een stuk minder makkelijk te verkrijgen, maar de vraag er naar is niet veranderd. Dat krikt de prijs aardig omhoog.” Aldus Yannick. “Nu het illegaal is is het ook een stuk moeilijker om de kwaliteit te waarborgen. Ik merk dat er daardoor een hoop troep circuleert.”

Volgens Yannick zijn er veel dealers die genoegen nemen met een lagere kwaliteit 3-MMC. “Het draait uiteindelijk allemaal om geld. Daar doen de meesten het voor. Drugs van een lagere kwaliteit is goedkoper om in te kopen. Maar je verkoopt het vervolgens voor de reguliere straatprijs.” Volgens Yannick ligt de inkoopprijs van 3-MMC tussen de 4 en 9 euro per gram. Dealers verkopen het dan weer voor 20 euro per gram. “Ik vind het wel belangrijk dat mijn klanten goede kwaliteit krijgen. Dat zorgt er voor dat ze terug blijven komen. Wanneer ik een nieuwe leverancier heb test ik de drugs eerst voordat ik het verkoop. Zo weet ik zeker dat ik geen troep verkoop.”

Naast dat het dealen van drugs verboden is komen er ook nog andere ethische kwesties bij kijken. 3-MMC is extreem verslavend, ook dealers zijn hier uiteraard van op de hoogte. Ook Yannick merkt dit soms bij klanten. “Ik heb al eens mensen gehad die meerdere keren op een dag bij me terugkomen. Dan ga ik wel even met ze in gesprek over dat ze goed op zichzelf moeten blijven letten. Het is voor mij natuurlijk fijn om geld te verdienen. Maar ik zou het niet over mijn hart kunnen verkrijgen om mensen hier aan onderdoor te zien gaan.”

Thomas (34) heeft ook een tijd 3-MMC gedeald. Maar hij is er mee gestopt toen hij zag wat het met mensen deed. “Ik kreeg telkens zombie-achtige types die er om vroegen. Mensen die dan dagen achter elkaar wakker bleven en me iedere dag weer een bericht stuurden met de vraag naar meer. Zulke dingen heb ik met nog geen enkele andere drug gezien.”

Thomas denkt niet dat het verbieden van deze drugs helpt. “Ik verkoop ook al jaren cocaïne. Dat is altijd illegaal geweest. Maar toch willen mensen het gebruiken en zullen er ook mensen zijn die er verslaafd aan raken.” Wat dan wel de oplossing is, daar heeft Thomas geen antwoord op. “Ik heb afstand gedaan van deze drug. Dat is mijn persoonlijke oplossing. Ik hoop dat meer mensen gaan beseffen hoe slecht 3-MMC voor je is.”

Volgens mr. Kaj Hollemans, eigenaar van KH Legal adviesbureau en platform DrugsDialoog, moet de overheid voorzichtig en duidelijk zijn met de parapluwet.

Toen media en afkickklinieken de noodklok luidde over 3-MMC verslavingen onder jongeren ging de politiek hierop handelen, maar ze wisten ook dat specifiek die stof verbieden het probleem niet oplost. Op dit moment vallen designerdrugs zoals 3-CMC onder de Warenwet. “Omdat het niet staat op de Opiumwet of de Geneesmiddelenwet,” volgens Kaj Hollemans. “Dit is de reden dat het makkelijk via internet te koop is.” Op iedere verpakking staat ‘Not for Human Consumption’ maar of de gebruikers deze waarschuwing opvolgen is niet te garanderen.

Wetsvoorstel NPS

”Natuurlijk zie je dat de overheid eigenlijk achter de feiten aanloopt met het verbieden van 3-MMC. Er zijn zo weer twee nieuw soortgelijke drugs”, zegt Kaj Hollemans. Het kabinet komt dit jaar met een wet om groepen designerdrugs die erg op een drugs uit Opiumwet 1 lijken. Volgens Kaj Hollemans brengt dit ook risico’s met zich mee: “Het moet juridisch kloppen en duidelijk zijn onder welk wetboek dit gaat vallen. Je wilt niet hebben dat mensen problemen krijgen met politie omdat ze nou net wel of net niet een illegale stof bij zich hebben.”

Alternatieve manier van oplossen

Volgens Kaj Hollemans heeft de overheid er een bepaalde visie op, en dat is eigenlijk dat mensen geen drugs zouden moeten gebruiken. “Ik denk niet dat het heel veel zin heeft om al die middelen te gaan verbieden, dus je zou als overheid heel erg andersom moeten reageren. Waarom gebruiken mensen die middelen. Omdat er een vraag naar een bepaald effect is. Iemand rookt een joint om rustig te worden of een pil voor een feest. Ik denk dat als je xtc gereguleerd niemand meer deze imitaties”